Wybór materacu to decyzja na kilka lat, więc warto kierować się konkretami, a nie ulotnymi wrażeniami z krótkiego testu w salonie. Pianka i sprężyny to dwa najpopularniejsze rozwiązania, ale ich właściwości są różne. Zanim podejmiesz decyzję, ustal, ile ważysz, w jakiej pozycji śpisz i czy masz problemy z kręgosłupem. To trzy czynniki, które przesądzają o tym, który materac będzie dla ciebie lepszy.
Warto też przyjrzeć się swoim nawykom z całego dnia. Jeśli jesz bardzo mało w ciągu dnia, wieczorny głód jest naturalną konsekwencją, a nie brakiem silnej woli. Trzy regularne posiłki i jedna przekąska po południu zwykle wystarczą, by wieczorem nie rzucać się na jedzenie. Kolejny typowy błąd to jedzenie przed ekranem: łatwo wtedy zjeść dużo więcej, niż potrzebujesz, i nie zauważyć momentu sytości. Jedz przy stole, powoli, odkładaj widelec między kęsami. Jeśli masz refluks, ostatni posiłek zjedz nawet cztery godziny przed snem i śpij z lekko uniesioną górną częścią ciała.
Największym błędem nie jest jednak sama kolacja, lecz jej skład i objętość. Tłuste, ciężkostrawne dania, duże porcje mięsa, sosy na śmietanie czy potrawy smażone zalegają w żołądku nawet trzy–cztery godziny. Podobnie działają ostre przyprawy. Alkohol działa podstępnie: pomaga zasnąć, ale po dwóch–trzech godzinach wybudza i spłyca sen. Kawa i mocna herbata wypite po południu potrafią utrzymać się w organizmie do wieczora, nawet jeśli nie czujesz już pobudzenia.
Materac dobiera się do dwóch rzeczy: masy ciała i pozycji spania. Sprzedawcy często pytają tylko o wzrost i wagę, ale to za mało. Ten sam materac dla osoby ważącej 60 kg będzie twardy, a dla ważącej 95 kg — miękki, bo większy nacisk bardziej zapada się w piankę lub sprężyny.
Zacznij od wagi. Do około 60 kg szukaj materacy określanych jako miękkie lub średnio-miękkie. Między 60 a 85 kg najlepiej sprawdza się średnia twardość. Powyżej 85 kg potrzebna jest twardość wyższa, inaczej ciało zapada się zbyt głęboko i rano budzisz się z bólem krzyża. Jeśli ważysz więcej niż 110 kg, wybieraj konstrukcje wzmocnione, z gęstszą pianką lub mocniejszym sprężystym rdzeniem.
Jak sprawdzić twardość przed zakupem Nie kupuj materaca w ciemno. Usiądź na nim, potem połóż się na 10–15 minut w swojej typowej pozycji. Sprawdź, czy dłoń wsunięta pod odcinek lędźwiowy przechodzi z lekkim oporem — jeśli wchodzi swobodnie, materac jest za twardy, jeśli nie wchodzi wcale, jest za miękki. Zabierz ze sobą osobę, która zna twoją wagę i styl spania, bo po kilku minutach przestajesz czuć różnicę.
Pamiętaj, że dwie osoby o różnej wadze na jednym materacu to kompromis. Wtedy warto wybrać model o średniej twardości ze strefami podparcia albo dwa osobne materace na jednej ramie. Twardość nie jest cechą stałą — zależy od tego, kto na materacu leży i jak. Dobierz ją do siebie, a nie do metki.
Kształt dopasowujesz do własnej anatomii, nie do reklamy. Szerokie barki potrzebują wyższej poduszki niż wąskie. Osoby z krótką szyją lepiej czują się na niższych modelach. Zmiana pozycji w nocy nie jest błędem — problem zaczyna się wtedy, gdy jedna poduszka ma obsłużyć i bok, i plecy, i brzuch jednocześnie. Jeśli śpisz w kilku pozycjach, wybierz poduszkę o średniej wysokości z możliwością dopasowania wkładu, a nie skrajnie wysoką lub skrajnie płaską. Sprawdź też, czy po nocy nie budzisz się z drętwieniem palców — to sygnał, że poduszka uciska nerwy w odcinku szyjnym.
Praktyczne błędy pojawiają się najczęściej przy samym układaniu. Pierwszy to kładzenie materaca na folii, worku czy ceracie — to całkowicie odcina wentylację i przyspiesza pleśń. Drugi to ustawienie go przy samej ścianie, bez szczeliny, przez co powietrze nie krąży z żadnej strony. Trzeci to brak podkładki pod materac: kurz i piasek z podłogi wcierają się w tkaninę i niszczą jej strukturę. Czwarty błąd to rezygnacja z podstawy, gdy w domu jest pies lub kot — sierść i wilgoć z łap trafiają wtedy prosto pod materac.
Materace piankowe (poliuretanowe, lateksowe, z pianką memory) dopasowują się do kształtu ciała, równomiernie rozkładając nacisk. Są ciche, nie przenoszą ruchów drugiej osoby i dobrze sprawdzają się przy bólach pleców, bo podtrzymują naturalną krzywiznę kręgosłupa. Ich wadą jest słabsza wentylacja – szczególnie przy tańszych piankach – oraz większa podatność na zapadanie się w miejscu największego obciążenia. Jeśli ważysz dużo, pianka o niskiej gęstości szybko straci sprężystość. Wybieraj modele o gęstości powyżej 30 kg/m³, a przy wadze powyżej 90 kg – nawet 40 kg/m³.
Co dzieje się w organizmie po późnym posiłku Po jedzeniu rośnie stężenie glukozy i insuliny, wzmaga się praca układu pokarmowego, a temperatura ciała lekko się podnosi. Sen potrzebuje czegoś odwrotnego: stabilnego poziomu cukru, spadku temperatury i wyciszonego trawienia. Jeśli kładziesz się z pełnym żołądkiem, organizm przez pierwsze godziny snu zajmuje się trawieniem zamiast regeneracją. Efekt bywa podwójny: trudniej zasnąć, a rano budzisz się zmęczony, mimo że przespałeś siedem–osiem godzin. Osoby z refluksem odczuwają to najmocniej, bo leżenie nasila cofanie treści żołądkowej i pieczenie w przełyku.
