Jeśli po wszystkich poprawkach hałas nadal budzi domowników, warto przełożyć porę sprzątania i karmienia na późny wieczór. Chomik najpierw się naje, a potem zajmie się bieganiem, więc jeśli dasz mu świeże warzywa i karmę o 21, część energii zużyje na jedzenie, a nie na kopanie. Nie da się jednak całkowicie wyciszyć zwierzęcia nocnego. Można jedynie ograniczyć hałas do poziomu, który nie przeszkadza we śnie.

Chomik to zwierzę, które w naturze żyje w norach, gdzie temperatura jest stabilna i chłodniejsza niż w ogrzewanym mieszkaniu. Postawienie klatki bezpośrednio przy grzejniku to jeden z najczęstszych błędów popełnianych zimą. Nie chodzi tylko o samo ciepło, ale o jego zmienność. Grzejnik raz grzeje mocniej, raz słabiej, a przy uchylonym oknie w pobliżu robi się przeciąg. Dla chomika takie wahania są bardziej niebezpieczne niż stała, nieco wyższa temperatura.

Uważaj na zapachy, których chomik nie zna. Świeżo kupione trociny, nowy plastik i drewno z obcej pracowni pachną obco. Przewietrz je i przetrzyj rękami wcześniej używanymi przy klatce. Nie używaj żadnych odświeżaczy, olejków ani środków zapachowych w pobliżu wyposażenia — chomiki mają czuły węch i takie substancje je odstraszają. Ręce umyj przed kontaktem z nowymi elementami, żeby nie przenosić zapachu jedzenia ani kosmetyków.

Najdłużej żyjącym małym gryzoniem jest szynszyla. Przy prawidłowych warunkach dożywa nawet piętnastu, a wyjątkowo dwudziestu lat. Koszatniczka żyje od sześciu do ośmiu lat, choć zdarzają się osobniki dziesięcioletnie. Świnka morska, o której już wspomniano, daje radę dożyć siedmiu–ośmiu lat. Dla porównania chomik syryjski to zaledwie dwa–trzy lata, a mysz domowa czy szczur — dwa–trzy lata. Różnice są ogromne i wynikają głównie z tempa metabolizmu oraz tego, jak szybko zwierzę dojrzewa płciowo.

Długość życia małych gryzoni zależy przede wszystkim od gatunku, a nie od wielkości zwierzęcia. Najkrócej żyją myszy i szczury — zwykle od roku do trzech lat. Chomiki karłowate dają radę dwa do trzech lat, a te większe, jak chomik syryjski, rzadko przekraczają trzy lata. Świnki morskie są tu wyjątkiem: żyją średnio od pięciu do siedmiu lat, a przy dobrej opiece do ośmiu. To właśnie one oraz koszatniczki i szynszyle należą do najdłużej żyjących małych gryzoni trzymanych w domu.

Co robić, a czego unikać przy codziennej obsłudze Zacznij od zmiany sposobu podnoszenia. Nigdy nie chwytaj chomika za skórę na karku ani nie zamykaj go w dłoni. Podnoś go obiema rękami, tworząc z nich miseczkę, i pozwól, żeby sam wszedł na twoje ręce. Jeśli tego nie robi, nie wyciągaj go siłą — poczekaj, aż wyjdzie z kryjówki po jedzenie. Ręce myj przed kontaktem, żeby nie pachniały jedzeniem, bo wtedy chomik może przypadkowo ugryźć palec zamiast smakołyku.

Nie stawiaj klatki w kuchni ani w łazience. W kuchni unoszą się opary z gotowania i tłuszcz, w łazience panuje wilgoć i wahania temperatury. Oba pomieszczenia są też najbardziej ruchliwe. Jeśli masz inne zwierzęta — kota lub psa — klatka musi stać poza ich stałymi trasami. Kot potrafi siedzieć godzinami i wpatrywać się w chomika, co dla gryzonia jest źródłem przewlekłego stresu. W takiej sytuacji wybierz pokój, do którego zwierzęta nie mają dostępu, i zamykaj drzwi.

Nie karć chomika za ugryzienie. Podmuchiwanie w pyszczek, krzyk czy stukanie w klatkę tylko pogłębiają lęk. Zamiast tego natychmiast przerwij kontakt i odstaw zwierzę do klatki. Konsekwencja musi być spokojna i powtarzalna. Jeśli chomik gryzie podczas karmienia, podawaj przysmaki na płaskiej dłoni albo szczypcami, żeby twoje palce nie kojarzyły się z jedzeniem.

Wymiana po jednym elemencie, z obserwacją W jednym dniu zmieniaj maksymalnie jeden lub dwa przedmioty. Po każdej wymianie zostaw chomika w spokoju na dwadzieścia cztery godziny i patrz, czy je, pije i korzysta z kołowrotka. Dopiero gdy zachowanie wróci do normy, sięgaj po kolejną nowość. Cały proces rozłóż na tydzień lub dwa — dla chomika to i tak szybko, a dla opiekuna bezpieczniej niż jednorazowa przeprowadzka.

Typowe błędy, które skracają życie, to karmienie resztkami ze stołu, trzymanie gryzoni w przeciągu, ignorowanie stanu zębów i rezygnacja z wizyt u weterynarza. U szynszyli i koszatniczek przerośnięte zęby to najczęstsza przyczyna śmierci — objawem jest ślinienie się i spadek wagi. Z kolei świnki morskie często padają z powodu niedoboru witaminy C, co objawia się osowiałością i trudnościami w chodzeniu. Jeśli zwierzę je mniej przez dwa dni, trzeba iść do lekarza, a nie czekać.

Zwróć uwagę na to, czy zmiana nie zabrała kryjówek. Chomik musi mieć co najmniej jedno ciemne, ciasne schronienie, do którego nikt nie zagląda. Jeśli nowe wnętrze jest bardziej otwarte, dołóż tunel albo dodatkową skrytkę. Nie wybieraj też na siłę nowych zabawek, które hałasują lub się kołyszą — wprowadzaj je pojedynczo i obserwuj reakcję. Gdy pojawi się wycieranie boków, piski przy dotyku lub unikanie jedzenia, cofnij ostatnią zmianę i wróć do poprzedniego układu na kilka dni.