Jeśli szukasz prostoty i chcesz zostać przy wbudowanym przedwzmacniaczu phono, wybierz MM. Jeśli masz osobny przedwzmacniacz z wejściem MC i cięższe ramię, MC da więcej detalu, ale pod warunkiem poprawnej konfiguracji. Nie kieruj się samą nazwą technologii. Sprawdź dane techniczne wkładki: poziom wyjściowy, impedancję zalecaną, podatność i zakres siły nacisku. Dopiero potem porównuj brzmienie. Najdroższa wkładka podłączona do złego wejścia zagra gorzej niż tańsza, dopasowana poprawnie.
Antyskating i wysokość ramienia – dwa ustawienia, które łatwo pominąć Antyskating to siła przeciwdziałająca wypychaniu ramienia w stronę zewnętrzną płyty. Ustaw ją na podobną wartość co siła nacisku, a jeśli gramofon ma skalę, zacznij od niej. Zbyt duży antyskating sprawia, że igła trzyma się wewnętrznej ścianki, zbyt mały – zewnętrznej. Objawy złego ustawienia to zniekształcenia na jednym kanale i nierównomierne zużycie igły. Druga rzecz to wysokość ramienia względem płyty. Ramię powinno być równoległe do powierzchni płyty, gdy igła jest opuszczona. Jeśli jest za wysoko, kąt igły jest zbyt ostry; jeśli za nisko – za płaski. W obu przypadkach dźwięk traci detaliczność, a płyta zużywa się nierównomiernie.
Na co patrzeć przy oglądaniu używanego sprzętu W tym przedziale cenowym najrozsądniej wypada rynek wtórny. Sprawdzony gramofon z lat siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych, wyprodukowany przez firmę, która wtedy robiła sprzęt audio, często bije jakością nowe modele z supermarketu. Oglądając go, zwróć uwagę na kilka rzeczy: czy ramię porusza się swobodnie i nie ma luzu na łożysku, czy talerz obraca się równo bez kołysania, czy silnik nie wydaje stuków. Poproś o możliwość odsłuchu. Jeśli sprzedawca odmawia, odpuść — to prawie zawsze oznacza ukrytą wadę.
Przedwzmacniacz phono to urządzenie, które podnosi bardzo słaby sygnał z wkładki gramofonowej do poziomu, jaki wzmacniacz lub amplituner jest w stanie przetworzyć. Bez niego igła porusza się w rowku, generuje kilka miliwoltów napięcia i nic sensownego z tego nie wynika — dźwięk jest cichy, cienki i bez basu. Wzmacniacze z wejściem oznaczonym jako „phono” mają taki układ w środku, ale wiele współczesnych konstrukcji go nie zawiera. Wtedy potrzebny jest zewnętrzny przedwzmacniacz.
Ramię gramofonu też ma znaczenie. Wkładki MC często mają niższą podatność (sztywniejszy zawieszenie), więc potrzebują ramienia o większej masie efektywnej. MM zwykle lepiej współpracują z lekkimi ramionami. Jeśli nie sprawdzisz zgodności masy i podatności, dostaniesz rezonans w słyszalnym paśmie — dźwięk będzie rozmyty albo przegłoszony. Do regulacji służy przeciwwaga i siła nacisku, ale kompatybilność dobiera się przed zakupem, nie po.
Pierwsza rzecz to jakość dźwięku w Twoim pomieszczeniu, nie w opisach. Streaming w wysokim bitrate potrafi brzmieć bardzo dobrze, ale tylko wtedy, gdy masz stabilne łącze i przyzwoity przetwornik cyfrowo-analogowy. Winyl narzuca inne ograniczenia: trzaski, ograniczony zakres dynamiki, zużycie płyt i igły. Jeśli słuchasz na tanich słuchawkach lub głośniku komputerowym, różnica będzie niewielka. Przy dobrym wzmacniaczu i kolumnach winyl potrafi zagrać cieplej, ale to nie reguła, a kwestia konkretnego tłoczenia i stanu płyty.
Największy błąd początkujących to kupowanie tak zwanego gramofonu z wbudowanym głośnikiem i plastikową igłą. Takie konstrukcje mają ramię, które nie utrzymuje stałego nacisku, a wkładka jest często tak tania, że po kilkudziesięciu odtworzeniach płyta zaczyna trzeszczeć w miejscach, gdzie wcześniej nie trzeszczała. Jeśli chcesz uniknąć wyrzucania pieniędzy, szukaj urządzenia z wymienną wkładką typu magnetycznego, a nie ceramicznego. To jedna z niewielu cech, które realnie odróżniają sprzęt bezpieczny dla płyt od zabawki.
Zacznij od ustalenia, jakiej wkładki używasz. Wkładki magnetoelektryczne (MM) dają wyższy sygnał i wymagają mniejszego wzmocnienia — zwykle około 40 dB. Wkładki ruchomej cewki (MC) generują sygnał kilkanaście razy słabszy i potrzebują 60–70 dB wzmocnienia oraz bardzo niskiego szumu własnego. Jeśli podłączysz wkładkę MC do wejścia przeznaczonego dla MM, uzyskasz ledwo słyszalny dźwięk. Odwrotne połączenie przeciąży tor i spowoduje przesterowanie. Zajrzyj do dokumentacji gramofonu albo sprawdź oznaczenie na wkładce — to podstawa.
Przy wymianie pamiętaj o uziemieniu. Przewód masy z ramienia musi być przykręcony do zacisku przedwzmacniacza lub wzmacniacza. Bez tego pojawi się przydźwięk sieciowy, niezależnie od typu wkładki. Druga pułapka: wkładki MC często mają odkryte igły i są wrażliwsze na zabrudzenia. Czyszczenie wspornika alkoholem to zły pomysł — uszkodzisz zawieszenie. Używaj szczoteczki z włosia i przeznaczonego do tego płynu.
