Wentylacja to najczęściej popełniany błąd. Spiżarnia gliniana musi mieć kanał nawiewny i wywiewny, ale nie mogą one działać zbyt intensywnie. Zbyt duży przepływ powietrza wypłukuje wilgoć i uniemożliwia PCM efektywną pracę. Sprawdzą się otwory o średnicy 5–8 cm, z regulacją, umieszczone po przeciwnych stronach pomieszczenia. Jeśli spiżarnia jest w bryle budynku, warto zastosować kanał wywiewny wyprowadzony ponad dach – to zapewni ciąg grawitacyjny bez wiatraka. Wkłady PCM nie lubią też bezpośredniego słońca ani kontaktu z wodą, dlatego nie montuje się ich na ścianach zewnętrznych od strony południowej.
Jak zbudować układ warstw od podłoża do powierzchni Podłoże musi być nośne, odtłuszczone i zagruntowane tak, aby glina trzymała się ściany, a nie odpadała płatami. Maty kapilarne mocuje się bezpośrednio do muru lub na warstwie wyrównującej, układając je pionowo pasami z zachowaniem kilku centymetrów odstępu między nimi. Rurki zasilające prowadzi się na dole i na górze, z odpowietrzeniem w najwyższym punkcie. Na tak przygotowanej maty nakłada się tynk gliniany w dwóch warstwach, przy czym pierwsza musi wniknąć między kapilary, a druga wyrównuje powierzchnię. Grubość całkowita rzadko przekracza dwa centymetry, bo zbyt gruba warstwa utrudnia odparowanie i izoluje wodę od powietrza.
Hałas z klatki schodowej przedostaje się do mieszkania najczęściej przez nieszczelności wokół drzwi wejściowych. Zanim zaczniesz wymieniać skrzydło lub zamawiać nowe, sprawdź, gdzie faktycznie ucieka dźwięk. Wystarczy kartka papieru: zamknij drzwi i spróbuj przeciągnąć ją po obwodzie. Jeśli przesuwa się bez oporu, masz szczelinę, którą trzeba uszczelnić.
Montaż wygląda podobnie jak przy zwykłych panelach, ale z dwoma zastrzeżeniami. Po pierwsze, nie wolno uszkodzić kapsułek z PCM — jeśli materiał jest zamknięty w mikrokapsułkach w płycie, wiercenie i cięcie na wymiar jest bezpieczne tylko wtedy, gdy producent to dopuszcza. Po drugie, panel musi mieć kontakt z powietrzem pomieszczenia. Zabudowa od strony ściany warstwą izolacji, folii czy kleju na całej powierzchni odcina go od strumienia ciepła i cały układ przestaje działać. Najlepiej zostawić szczelinę wentylacyjną i montować panele na dystansach lub profilach.
Nie oczekuj, że PCM zastąpi wentylację, rolety zewnętrzne czy izolację. To uzupełnienie, które przesuwa moment przegrzania o kilka godzin. W praktyce dobrze zaprojektowany układ potrafi obniżyć temperaturę szczytową o 1–3°C i opóźnić ją o 2–4 godziny. W pomieszczeniu, które i tak się przegrzewa, sam PCM niewiele zmieni — najpierw trzeba ograniczyć dopływ ciepła przez okna.
Zapomnij o mocowaniu panelu na rzepy samoprzylepne. Klej na filcu puszcza przy zmianach wilgotności, a len pod wpływem pary wodnej rozciąga się i zwisa. Zamiast tego zastosuj taśmę rzepową naszywaną lub nitowaną do ramy. Dolny profil obciąż ołówkami stalowymi wsuwanymi w kieszeń — dzięki temu tkanina nie faluje. Nie przeciążaj ściany dekoracjami; każdy dodatkowy element to punkt, w którym filc się wyciąga.
Na koniec kilka zasad eksploatacji. Nie wstawiaj do spiżarni urządzeń grzewczych ani oświetlenia żarowego – nawet mała żarówka potrafi podnieść temperaturę lokalnie i zaburzyć pracę PCM. Produkty przechowuj w pojemnikach, które nie blokują cyrkulacji powietrza. Raz w roku sprawdź stan wkładów: czy nie są uszkodzone mechanicznie i czy glina wokół nich nie kruszy się. Jeśli zauważysz pleśń na ścianach, to znak, że wentylacja jest zbyt słaba lub glina została zmieszana z niewłaściwym dodatkiem. Wtedy trzeba poprawić kanały i przesuszyć pomieszczenie, a nie malować ścian farbą – to zniszczy cały sens glinianej konstrukcji.
Sterowanie warto oprzeć na higrometrze i czujniku temperatury umieszczonym blisko ściany. Woda powinna być dostarczana okresowo, najlepiej w porach największego przegrzania, a nie bez przerwy. Zbyt intensywne nawilżanie podnosi wilgotność względną w pokoju i pogarsza komfort, mimo że sama powierzchnia jest chłodniejsza. W klimacie umiarkowanym układ sprawdza się najlepiej w połączeniu z wentylacją mechaniczną, która odprowadza nadmiar pary wodnej na zewnątrz.
Jak prawidłowo ułożyć glinę i wkłady PCM Zaczynasz od przygotowania podłoża i ścian. Glina nie może być zmieszana z cementem, bo traci zdolność regulacji wilgotności. Najlepiej użyć gliny dobrze przesianej, z domieszką piasku i sieczki, układanej warstwami o grubości 5–8 cm. Każdą warstwę zagęszcza się i pozostawia do przeschnięcia. Wkłady PCM montuje się w kieszeniach lub wnękach, najlepiej na wysokości 1–1,5 m nad podłogą, gdzie temperatura jest najbardziej reprezentatywna. Nie wolno ich zatapiać bezpośrednio w mokrej glinie – najpierw trzeba je zabezpieczyć folią lub kapsułą, a dopiero potem obudować. Odstępy między wkładami powinny wynosić co najmniej 10 cm, aby powietrze mogło swobodnie krążyć.
