Przy tynkach strukturalnych i fakturowanych runo musi być dłuższe: 15–25 mm, często z mieszanym włosiem lub specjalną pianką o otwartych komórkach. Taki wałek nie tylko nanosi masę, ale też ją „rysuje”. Ważny jest ruch: prowadź go konsekwentnie w jednym kierunku na całej ścianie, pas przy pasie, bez cofania. Cofanie i krzyżowanie ruchów to najczęstsza przyczyna „łat” i nierównego wzoru, którego nie da się już poprawić po wyschnięciu.
Dlaczego niektóre farby nie wymagają gruntu Farby samogruntujące to grupa, która realnie ogranicza liczbę warstw. Zawierają więcej spoiwa i dodatków wiążących, dzięki czemu dobrze przyczepiają się do typowych podłoży bez wcześniejszego malowania gruntem. Producenci często zaznaczają to wprost na etykiecie, ale warunek jest jeden: podłoże musi być czyste, suche i nośne. Jeśli ściana pyli albo jest pokryta starym, słabo trzymającym się malowaniem, samogruntowanie nie zadziała. Farba nie przyklei się do czegoś, co i tak się odrywa.
Odstęp między pierwszą a drugą warstwą gruntu zależy od temperatury, wilgotności powietrza i przewiewu. W typowych warunkach wewnętrznych, przy około 20 stopniach i umiarkowanej wilgotności, pierwsza warstwa przesycha w ciągu 1–2 godzin. Przy niższej temperaturze albo wysokiej wilgotności ten czas wydłuża się do 4, a nawet 6 godzin. Druga warstwa wymaga podobnego czasu, zanim będzie można szpachlować. Praktyczna zasada: dotknij powierzchni w kilku miejscach. Jeśli jest lepka albo chłodna w dotyku, grunt jeszcze nie związał. Jeśli po przyłożeniu dłoni nie zostawia śladu i nie klei się, można działać dalej.
Pył z gładzi to drobny, biały nalot, który osiada wszędzie — na meblach, w szafach, na klawiaturze, w płucach. Nie da się go całkowicie wyeliminować, ale można go zatrzymać w miejscu pracy. Różnica między robotą a katastrofą to nie sprzęt za tysiące, a kilka decyzji podjętych przed pierwszym ruchem papieru.
Zanim cokolwiek położysz, sprawdź wilgotność. Najprostszą metodą jest pomiar wilgotnościomierzem CM, który polega na wydrążeniu niewielkiego otworu w wylewce i zmierzeniu wilgotności wewnątrz. Dla wylewek cementowych bezpieczny poziom to poniżej 2% (dla ogrzewania podłogowego — poniżej 1,8%). Dla wylewek anhydrytowych wartości są niższe i zależą od producenta, zwykle poniżej 0,5%. Sam pomiar powierzchniowy bywa mylący — wierzchnia warstwa może być sucha, a środek nadal mokry. Dlatego warto wykonać kilka pomiarów w różnych punktach pomieszczenia.
Wentylacja to nie otwarte okno. Otwarcie okna przy szlifowaniu działa jak wentylator wyciągowy na odwrót — pył wraca do mieszkania. Lepiej ustawić w oknie wentylator wyciągowy skierowany na zewnątrz i zamknąć pozostałe okna. Wtedy powietrze zasysane jest z korytarza, a pył leci na zewnątrz, a nie do salonu. Uważaj na ciąg — przy zbyt mocnym wyciągu pył może osadzać się na kratce wentylacyjnej i ją zapchać.
Kluczowa jest technika „mokre na mokre”. Jeśli przerwa między pasami jest za długa, krawędź pierwszego przeschnie i drugi pas nałoży się nierówno, tworząc widoczną linię. Dlatego pracuj partiami i nie rób przerw w środku jednej warstwy. Drugą warstwę nakładaj po wyschnięciu pierwszej — zwykle po kilku godzinach, ale zawsze sprawdź to palcem. Malowanie „na świeżo” daje efekt pofalowanej powierzchni i zacieków na łączeniach.
Drugi przypadek to podłoża pylące i słabo związane. Stare ściany kredowe, piaskujące się tynki czy resztki starej farby klejowej wymagają najpierw oczyszczenia, a potem gruntu wzmacniającego. Sam grunt nie naprawi jednak podłoża, które się łuszczy. Jeśli po przetarciu ręką ściana sypie się jak mąka, trzeba usunąć luźne warstwy, a dopiero potem gruntować. Trzeci powód to nierówna chłonność podłoża — łaty po gipsowaniu, poprawki, różne materiały obok siebie. Grunt wyrównuje wchłanianie, więc farba nie utworzy wyraźnych granic między jednym a drugim fragmentem.
Typowe błędy? Szlifowanie na raz całej ściany bez przerw — pył nagrzewa się i osiada, a potem trudno go usunąć. Za mocny docisk papieru — rysuje gładź i tworzy więcej pyłu. Pomijanie odkurzania ściany przed kolejną warstwą gładzi — pył pod gładzią powoduje odspojenia. I wreszcie brak zabezpieczenia podłogi: folia przyklejona tylko przy ścianach, a na środku luźna, to zaproszenie dla pyłu pod spód.
Odsysanie przy ścianie działa lepiej niż maska i wiatrak Najskuteczniejszy sposób to szlifowanie z jednoczesnym odsysaniem pyłu. Szlifierka z workiem lub podłączona do odkurzacza z filtrem klasy co najmniej M ogranicza pylenie o większość. Zwykły odkurzacz domowy bez takiego filtra wypuści drobiny z powietrzem wylotowym i tylko rozdmucha je po pokoju. Jeśli używasz papieru ściernego ręcznie, trzymaj przy ścianie rurę odkurzacza — nawet starego, byle z zewnętrznym workiem. Siateczka ścierna zamiast papieru też mniej się zapycha i mniej pyli.
